Mahkeme derdest dosya (2026)
5,7M
↑ %127 (2009'dan bu yana)
Yıllık gelen dosya (2025)
8,8M
↑ %124 artış
Hakim + savcı (2024)
24.797
↑ %116 artış
İcra derdest (2026)
24,5M
↑ %121 artış
Ana soru: Yargı gerçekten yavaşladı mı?
Evet — iş yükü artışı bir algı değil, olgudur.
Mahkemelere gelen toplam dosya 2009'da 3,9 milyondan 2025'te 8,8 milyona çıkmıştır. Nüfus yalnızca %19 artarken dosya %124 artmıştır. Her 1.000 kişiye düşen dava sayısı 54'ten 103'e çıkmıştır.
Bireysel performans korunmuştur.
Temizleme oranı (karar/gelen) %90–97 bandında seyretmektedir. Hakimler gelen dosyanın büyük kısmını yıl içinde karara bağlamaktadır. Sorun hız değil, hacimdir.
Mahkemelere gelen dosya trendi (2009–2025)
Ceza, hukuk ve idari yargı kolu bazında yıllık gelen dosya sayıları
Tüm mahkemeler
Ceza
Hukuk
İdari
Gelen dosya
Karara bağlanan
Derdest dosya birikimi — yargının ödeyemediği borç
Her yıl çözülemeyen dosyalar bir sonraki yıla devredilmekte ve stok sürekli büyümektedir
Ceza derdest
Hukuk derdest
İdari derdest
Makas analizi: Nüfus, dosya ve kadro artışı
2009 = 100 endekslenmiş karşılaştırma — artış oranlarının birbirine göre konumu
Nüfus
Mahkeme dosyası
Hakim + savcı
Hakim başına mahkeme dosyası
Savcı başına soruşturma dosyası
100.000 kişiye düşen hakim ve savcı sayısı
Kadro artışı nüfusu yakaladı mı?
100K hakim
100K savcı
Temizleme oranı — yargı ne kadarını eritebiliyor?
Karara bağlanan / gelen dosya oranı — %100 altı her yıl derdest stoku büyütür
İcra daireleri derdest stok
İş yükü artışının nüfus dışı sebepleri (etki sıralaması)
En hızlı üç çözüm önerisi
1. Zorunlu arabuluculuk kapsamını genişlet, anlaşma teşviklerini güçlendir
Mevcut anlaşma oranı %51 → %65–70'e çıkarılırsa yılda 350K–500K dosya mahkemeye ulaşmaz. Kira, tüketici, 500K TL altı ticari uyuşmazlıklarda genişletme; anlaşma sağlayanlara harç iadesi/vergi avantajı sunulması.
2. Dijital suçlarda ihtisas mahkemeleri kur, toplu yargılama uygula
Dolandırıcılık dosyaları %41 artarak 169K'ya ulaşmıştır. Benzer modus operandi taşıyan dosyaların birleştirilmesi; emniyet-savcılık-banka arası otomatik veri paylaşımı altyapısı kurulması.
3. İcra dairelerinde AI destekli dosya tasfiyesi ve otomasyon
24,5M derdest icra dosyasının önemli kısmı fiilen tahsil kabiliyetsizdir. AI ile tarama → tasfiye süreci; rutin haciz/tebligat/sorgulama otomasyonu; alacaklıya tahsil olasılığı bildirimi ile dosya düşürme teşviki. Hedef: 3–5M dosya azaltma.